Ô nhiễm không khí và phương thức bảo vệ sức khỏe !

01-10-2019


Ô nhiễm không khí và phương thức bảo vệ sức khỏe !

Ô nhiễm không khí đang ngày càng trở nên nghiêm trọng và khó khắc phục hơn ở những đô thị lớn tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới.

Ngày nay, vấn đề ô nhiễm không khí đã và đang ngày càng trở nên nghiêm trọng và khó khắc phục hơn ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Nguyên nhân của tình trạng này chủ yếu là do hoạt động của con người gây ra, ngoài ra còn do một số hoạt động tự nhiên khác có tác động tiêu cực tới môi trường.

Ô nhiễm không khí là gì?

Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa (do bụi)

Có rất nhiều nguồn gây ô nhiễm không khí

Quá trình phân huỷ, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiều chất khí, các phản ứng hoá học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sunfua, nitrit, các loại muối v.v... Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí.

Do hoạt động công nghiệp, đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông. Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra:

Quá trình đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhà máy vào không khí.

Sự bốc hơi, rò rỉ, thất thoát trên dây chuyền sản xuất sản phẩm và trên các đường ống dẫn tải. Nguồn thải của quá trình sản xuất này cũng có thể được hút và thổi ra ngoài bằng hệ thống thông gió.

Các ngành công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: nhiệt điện; vật liệu xây dựng; hoá chất và phân bón; dệt và giấy; luyện kim; thực phẩm; Các xí nghiệp cơ khí.

Các nhà máy thuộc ngành công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bên cạnh đó phải kể đến sinh hoạt của con người.

 

Hậu quả của ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng đến các bệnh về đường hô hấp đối với tất cả mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến cây trồng và vật nuôi.

Các chất như lưu huỳnh đioxit, Nitơ đioxit, ozon, fluor, chì… gây hại trực tiếp cho cây cối khi đi vào không khí, làm hư hại hệ thống giảm thoát nước và giảm khả năng kháng bệnh của cây.

Những cây ăn quả thường rất nhạy đối với HF. Nồng độ HF lớn hơn 0,002 mg/m3 sẽ làm cho lá cây bị cháy đốm, rụng lá.

Ô nhiễm không khí là nguyên nhận dẫn đến Trái đất nóng lên do hiệu ứng nhà kính, gây ra những tác động xấy đối với động, thực vật trên toàn cầu.

Các chất ô nhiễm lơ lửng trong không khí sẽ gây ra mưa acid có tác động gián tiếp lên thực vật và làm cây thiếu thức ăn như Canxi và giết chết các vi sinh vật trên đất. Làm ion Al+ xâm nhập vào nguồn nước gây hại rễ cây (lông hút) và làm giảm hấp thu thức ăn và nước.

Ðối với vật nuôi thì fluor gây hại hơn cả. Vật nuôi dễ hít thở Fluor trong không khí hoặc qua thức ăn hàng ngày.

Các chất gây ô nhiễm không khí có tính acid sẽ kết hợp với các giọt nước trong đám mây làm cho nước có tính acid. Khi những giọt nước rơi xuống mặt đất sẽ gây hại cho môi trường : giết chết cây cối, động vật, cá,….Mưa acid cũng làm thay đổi tính chất của nước ở các sông, suối,…làm tổn hại đến những sinh vật sống dưới nước.

 

Ô nhiễm không khí với sức khỏe con người

Tác hại của bụi phụ thuộc vào bản chất (thành phần) của bụi, nồng độ bụi, kích thước hạt bụi đặc biệt là bụi siêu mịn, thời gian tiếp xúc không khí ô nhiễm hàng ngày.

Bụi vào phổi gây kích thích cơ học, xơ hóa phổi dẫn đến các bệnh về hô hấp.

Bụi có thể gây các bệnh ở mắt, da, bệnh đường máu và các hệ thống khác của cơ thể (Bụi vào cơ thể tan trong máu và các dịch cơ thể), bệnh về tim mạch…Bụi có thể gây ung thư: bụi chứa thành phần độc hại, bụi amiang…

 

Các chất gây ô nhiễm không khí

Sulfur dioxide (SO2).

+ Sulphur dioxide là chất khí hình thành do ôxy hóa lưu huỳnh (S) khi đốt cháy các nhiên liệu như than, dầu, sản phẩm của dầu, quặng sunfua,… SOlà chất khí gây kích thích đường hô hấp mạnh, khi hít thở phải khí SO2 (thậm chí ở nồng độ thấp) có thể gây co thắt các cơ thẳng của phế quản. Nồng độ SO2 lớn có thể gây tăng tiết nhầy ở niêm mạc đường hô hấp trên và ở các nhánh khí phế quản. SO2 ảnh hưởng tới chức năng của phổi, gây viêm phổi, viêm phế quản mãn tính, gây bệnh tim mạch, tăng mẫn cảm ở những người mắc bệnh hen,…

+ SO2 nhiễm độc qua da làm giảm dự trữ kiềm trong máu, đào thải amoniac ra nước tiểu và kiềm ra nước bọt.

+ Độc tính chung của SO2 thể hiện ở rối loạn chuyển hóa protein và đường, thiếu vitamin B và C, ức chế enzim oxydaza.

Nitrogen dioxide (NO2):

+ Nitrogen dioxide (NO2): là chất khí màu nâu, được tạo ra bởi sự ôxy hóa Nitơ ở nhiệt độ cao. NO2 là một chất khí nguy hiểm, tác động mạnh đến cơ quan hô hấp đặc biệt ở các nhóm mẫn cảm như trẻ em, người già, người mắc bệnh hen. –Nếu tiếp xúc với NO2 sẽ làm tổn thương niêm mạc phổi, tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tổn thương các chức năng của phổi, mắt, mũi, họng,

Cacbon monoxit (CO)

Cacbon monoxit (CO) kết hợp với hemoglobin (Hb) trong máu thành hợp chất bền vững là cacboxy hemoglobin (HbCO) làm cho máu giảm khả năng vận chuyển ôxy dẫn đến thiếu ôxy trong máu….

Amoniac (NH)

NH3 là khí gây độc có khả năng kích thích mạnh lên mũi, miệng và hệ hô hấp.

Tiếp xúc với NH3 với nồng độ 100mg/m3 trong khoảng thời gian ngắn sẽ không để lại hậu quả lâu dài, nhưng nếu tiếp xúc với NH3 ở nồng độ 1500-2000 mg/m3 trong thời gian 30 phút sẽ gây nguy hiểm tới tính mạng.

Hydro sunfua (H2S).

H2S xâm nhập vào cơ thể qua pphooir sẽ bị oxy hóa thành sunfat . Các hợp chất có độc tính thấp sẽ không tích lũy trong cơ thể. Khoảng 6% lượng khí hấp thụ sẽ được thải ra ngoài qua khí thở ra,phần còn lại sau khi chuyển hóa được bài tiết qua nước tiểu.

Ở nồng độ thấp, v kích thích lên mắt và đường hô hấp. Hít thở lượng lớn hỗn hợp H2S sẽ gây thiếu oxy đột ngột,có thể dẫn đến tử vong do ngạt thở.

Dấu hiệu nhiễm độc cấp tính: buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy, mũi họng khô và có mùi hôi, mắt có biểu hiện phù mi, viêm kết mạc nhãn cầu, tiết dịch mủ và giảm thị lực.

Thường xuyên tiếp xúc với H2S ở nồng độ dưới mức gây độc cấp tính có thể gây nhiễm độc mãn tính. Các triệu chứng có thể là: suy nhược, rối loạn hệ thần kinh, hệ tiêu hóa,mất ngủ, viêm phế quản mãn tính,…

Các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs)

Các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs) gồm nhiều hóa chất hữu cơ trong đó quan trọng nhất là benzen, toluene, xylene,.. VOCs có thể gây nhiễm độc cấp tính nếu tiếp xúc ở liều cao, gây viêm đường hô hấp cấp, rối loạn tiêu hóa, rối loạn thần kinh, rối loạn huyết học, gây tổn thương gan – thận, gây kích da,…và là tác nhân gây suy tủy, ung thư máu.

Chì (Pb):

Chì (Pb): khói xả từ động cơ của các phương tiện tham gia giao thông có chứa một hàm lượng chì nhất định. Ngoài ra, chì có thể sinh ra từ các mỏ quặng, từ nhà máy sản xuất pin, chất dẻo tổng hợp, sơn, hóa chất,.. Chì xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, thức ăn, nước uống, qua da, qua sữa mẹ,.. Chì sẽ tích đọng trong xương và hồng cầu gây rối loặn tủy xương, đau khớp, viêm thận, cao huyết áp, tai biến não, gây nhiễm độc hệ thần kinh trung ương và ngoại biên, phá vỡ hồng cầu gây thiếu máu, làm rối loạn chức năng thận. Phụ nữ có thai và trẻ em rất dễ bị tác động của chì (gây sẩy thai hoặc tử vong ,làm giảm trí thông minh,...).

Khí Radon.

Khí Radon sinh ra do phân rã hạt nhân Urani trong tự nhiên, là loại khí nặng nên thường tồn tại trong lớp không khí sát mặt đất. Trong tự nhiên, radon có trong đất đá, xỉ than, bãi thải vật liệu xây dựng, trong bùn. Radon có thể bám qua các hạt bụi nhỏ, xâm nhập vào cơ thể thông qua đường hô hấp hoặc thấm qua da,qua các vết thương hở gây nên bệnh ung thư phổi ,ung thư máu,….

Các biện pháp bảo vệ sức khỏe với không khí ô nhiễm.

Lựa chọn nơi sống lý tưởng được quy hoạch bởi cây xanh và hệ sinh thái hồ nhân tạo. Với những điều kiện sống này sẽ giúp cho không khí giảm ô nhiễm hơn.

Trồng thêm cây xanh trong khuôn viên nhà để gia tăng bóng mát và khắc phục bầu không khí ô nhiễm.

Bên cạnh đó, Bình oxy thở là thiết bị không thể thiếu trong gia đình có người lớn tuổi. Hay người đang gặp những vấn đề sức khỏe cần sự trợ giúp của khí oxy y tế như: ngạt thở, bệnh tim, điều trị bệnh rối loạn thở, gây mê,các bệnh về ngộ độc Carbon Monoxide (CO), tử hoại khí và các bệnh chuyên biệt về oxy…

Khí Oxy y tế hay còn gọi là khí oxy thở tại nhà có độ tinh khiết lên đến 99.5% được dùng trong các hoạt động liên quan tới sức khỏe con người và trong lĩnh vực y tế.

Bình luận facebook